ÇOCUK ENDOKRİN VE ERGENLİK
HAKKINDA
Endokrinoloji, hormon bilimi demektir. Hormonlar, vücuttaki belirli
salgı bezlerinden salgılanan ve yaşamımızı sürdürebilmemiz için
gerekli olan maddelerdir. Çocuk Endokrin, 0-18 yaş arasındaki hormonlara bağlı olayları inceleyen ve bunların
hastalıklarını saptayıp tedavi eden bilim dalıdır. Ergenlik dönemi;
kızlarda ortalama 10, erkeklerde ise 12 yaşlarında başlayan ve
cinsel gelişimin, boy ve kilo artışının sağlandığı çocukluktan
erişkinliğe geçiş dönemidir. Bu sitedeki kitaplar bölümünde ergenlik
dönemi ve sorunları ile ilgili detaylı bilgi bulacaksınız.
Hormonların düzenli salgılanması, beyinde hipotalamustan çıkan
uyarılarla gerçekleşir. Bu uyarıcılar; hipofiz bezini etkileyerek bu
bezden belirli hormonların salgılanmasını sağlayan öncül hormonların
kana karışmasını sağlarlar. Böylece örneğin; tiroid bezi uyarılarak
tiroid hormonları salgılanır. Tiroid hormonları vücut
metabolizmasını dengede tutarlar. Eksikliklerinde üşüme, halsizlik, yorgunluk, tembellik hissi; fazla çalışmalarında ise
terleme, çarpıntı, sıcak basması gibi belirtiler olur. Her iki durumda
da tiroid bezi büyüyüp, guatr ortaya çıkabilir. Tiroid hormonlarının
çocukluk çağındaki en önemli görevi büyümeyi sağlamak; bundan da
önemlisi hayatın ilk 3 yılında beyin gelişimini oluşturmaktır.
Hipofizden salgılanan bir diğer önemli hormon, büyüme hormonudur. Eksikliğinde boy kısalığı saptanır. Büyüme hormonu
eksikliği tanısı konduktan sonra büyüme hormonu tedavisi verilerek
boy kısalığı tedavi edilir.
Seks hormonları, kızlarda östrojen ve erkeklerde
testosterondur. Hipofiz bezinden seks hormonlarını salgılatıcı
hormonlar salgılanır. Kızlarda overlerden, erkeklerde ise
testislerden seks hormonları salgılanır ve ergenliğe girilmesine yol
açarlar.
Hipofizden salgılanan önemli hormonlardan bir tanesi böbrek üstü
bezini uyaran, ACTH ismini verdiğimiz hormondur. ACTH böbrek üstü
bezini uyararak, kortizol salgılanmasına yol açar. Kortizol
streslere karşı koymamızı sağlayan en önemli hormondur. Yeni doğan
bir çocukta kortizol hormonu yapılamıyorsa, bu çocuğun yaşaması
mümkün değildir. Fazlalığında Cushing hastalığı gözlenir.
Hipofizden ayrıca böbreklerden su tutulumunu sağlayan vazopressin
hormonu salgılanır. Bu hormonun yokluğunda,idrarını tutamama
gözlenir.
Vücuttaki en önemli hormonlardan bir tanesi de insülindir. İnsülin
kan şekerini düzenler, pankreasdan salgılanır. İnsülinin
salgılanmadığı durumda çocukluk çağı diyabeti dediğimiz, tip 1
diyabet hastalığı gözlenir.

|